Suche

Nutzen Sie die Schnellsuche, um nach den neuesten Urteilen in unserer Datenbank zu suchen!

Bundesgerichtshof
Beschl. v. 11.06.1991, Az.: VI ZR 307/90

Keine grundsätzliche Bedeutung einer Rechtssache

Bibliographie

Gericht
BGH
Datum
11.06.1991
Aktenzeichen
VI ZR 307/90
Entscheidungsform
Beschluss
Referenz
WKRS 1991, 16033
Entscheidungsname
[keine Angabe]
ECLI
[keine Angabe]

Verfahrensgang

vorgehend
BVerfG - 11.06.1980 - AZ: 1 PBvU 1/79
OLG Hamm - 27.03.1985 - AZ: 11 U 225/84
OLG Karlsruhe - 03.07.1985 - AZ: 1 U 11/85
OLG Schleswig - 04.09.1985 - AZ: 4 U 234/83
OLG München - 01.10.1985 - AZ: 13 U 2726/85
KG Berlin - 21.01.1986 - AZ: 21 U 3563/85
OLG Braunschweig - 05.03.1986 - AZ: 3 U 240/84
OLG Düsseldorf - 12.03.1986 - AZ: 11 U 51/85
OLG München - 21.04.1986 - AZ: 17 U 4994/85
OLG Hamm - 25.04.1986 - AZ: 9 U 126/85
OLG Köln - 15.05.1986 - AZ: 7 U 224/84
OLG München - 15.05.1986 - AZ: 1 U 3852/85
OLG Köln - 20.05.1986 - AZ: 22 U 278/85
OLG Hamm - 20.06.1986 - AZ: 19 U 255/84
OLG Celle - 24.06.1986 - AZ: 16 U 158/85
OLG Hamm - 30.06.1986 - AZ: 22 U 143/85
OLG Hamburg - 01.07.1986 - AZ: 7 U 247/84
OLG Stuttgart - 09.07.1986 - AZ: 1 U 11/86
OLG München - 16.07.1986 - AZ: 7 U 4624/84
OLG Hamburg - 30.07.1986 - AZ: 5 U 58/85
OLG Schleswig - 11.09.1986 - AZ: 5 U 142/85
OLG Celle - 16.09.1986 - AZ: 16 U 126/85
OLG Frankfurt am Main - 19.09.1986 - AZ: 25 U 32/85
OLG Karlsruhe - 09.10.1986 - AZ: 9 U 201/84
OLG Oldenburg - 20.10.1986 - AZ: 13 U 58/86
OLG Hamm - 22.10.1986 - AZ: 11 U 262/85
OLG Oldenburg - 06.11.1986 - AZ: 14 U 38/86
OLG Frankfurt am Main - 06.01.1987 - AZ: 14 U 163/85
BGH - 25.05.1987 - AZ: III ZR 150/85
BGH - 04.06.1987 - AZ: III ZR 211/85
BGH - 04.06.1987 - AZ: III ZR 147/86
BGH - 04.06.1987 - AZ: III ZR 208/86
BGH - 25.06.1987 - AZ: III ZR 244/86
BGH - 25.06.1987 - AZ: III ZR 268/86
BGH - 02.07.1987 - AZ: III ZR 186/86
BGH - 09.07.1987 - AZ: III ZR 154/86
BGH - 14.07.1987 - AZ: III ZR 156/85
BGH - 14.07.1987 - AZ: III ZR 244/85
BGH - 14.07.1987 - AZ: III ZR 160/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 36/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 77/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 83/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 138/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 151/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 152/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 162/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 176/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 198/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 200/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 202/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 203/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 222/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 246/86
BGH - 17.09.1987 - AZ: III ZR 269/86
BGH - 23.09.1987 - AZ: III ZR 22/87
OLG Bamberg - 27.10.1987 - AZ: 5 U 9/87
OLG Hamm - 08.12.1987 - AZ: 28 U 113/87
OLG Hamm - 15.12.1987 - AZ: 10 U 197/85
KG Berlin - 08.01.1988 - AZ: 4 U 2200/87
OLG Stuttgart - 15.01.1988 - AZ: 2 U 252/86
OLG Schleswig- 09.02.1988 - AZ: 3 U 19/86
Oberlandesgerichts Hamm - 29.02.1988 - AZ: 5 U 182/87
KG - 10.05.1988 - AZ: U 250/87 Baul.
OLG Düsseldorf - 19.05.1988 - AZ: 8 U 135/86
OLG Karlsruhe - 16.06.1988 - AZ: 4 U 139/87
OLG Köln - 25.07.1988 - AZ: 7 U 127/85
OLG Hamm - 30.08.1988 - AZ: 9 U 49/85
OLG Frankfurt am Main - 18.10.1988 - AZ: 11 U 25/87
OLG Düsseldorf - 26.10.1988 - AZ: 15 U 172/87
OLG Karlsruhe - 23.11.1988 - AZ: 1 U 113/88
OLG Schleswig - 29.11.1988 - AZ: 11 U 187/86
OLG München - 21.12.1988 - AZ: 15 U 6455/87
OLG Oldenburg - 23.12.1988 - AZ: 6 U 168/88
OLG Hamm - 12.01.1989 - AZ: 22 U 127/87
OLG Köln - 31.01.1989 - AZ: 7 U 75/88
KG - 28.02.1989 - AZ: 9 U 7209/87
OLG Nürnberg - 01.03.1989 - AZ: 4 U 1604/88
OLG Düsseldorf - 16.03.1989 - AZ: 8 U 18/88
OLG Bremen - 11.04.1989 - AZ: 3 U 1/89
OLG Celle - 03.05.1989 - AZ: 3 U 144/88
OLG Oldenburg - 11.05.1989 - AZ: 1 U 218/88
OLG Bamberg - 29.05.1989 - AZ: 4 U 154/88
OLG Celle - 30.05.1989 - AZ: 16 U 227/83
OLG Koblenz - 14.07.1989 - AZ: 1 U 1266/88
Oberlandesgericht Koblenz - 26.07.1989 - AZ: 1 U 1831/87 (Baul.)
OLG Köln - 20.09.1989 - AZ: 27 U 73/89
OLG München - 04.12.1989 - AZ: 31 U 4514/89
Oberlandesgericht Düsseldorf - 29.03.1990 - AZ: 18 U 191/89
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 31/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 32/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 47/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 65/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 70/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 136/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 194/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 208/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 239/88
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 260/89
BGH - 26.04.1990 - AZ: III ZR 339/89
BGH - 12.07.1990 - AZ: III ZR 123/88
BGH - 12.07.1990 - AZ: III ZR 168/88
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 151/88
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 45/89
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 51/89
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 53/89
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 57/89
BGH - 27.09.1990 - AZ: III ZR 132/89
BGH - 23.10.1990 - AZ: VI ZR 67/90
BGH - 25.10.1990 - AZ: III ZR 277/88
BGH - 25.10.1990 - AZ: III ZR 96/89
BGH - 25.10.1990 - AZ: III ZR 167/89
BGH - 25.10.1990 - AZ: III ZR 249/89
BGH - 25.10.1990 - AZ: III ZR 115/90
BGH - 20.11.1990 - AZ: VI ZR 143/90
BGH - 29.11.1990 - AZ: III ZR 102/89
BGH - 29.11.1990 - AZ: III ZR 365/89
BGH - 04.12.1990 - AZ: VI ZR 120/90
BGH - 20.12.1990 - AZ: III ZR 28/89
BGH - 20.12.1990 - AZ: III ZR 150/89
BGH - 20.12.1990 - AZ: III ZR 179/89
BGH - 20.12.1990 - AZ: III ZR 366/89
BGH - 20.12.1990 - AZ: III ZR 206/90
BGH - 17.01.1991 - AZ: III ZR 80/89
BGH - 17.01.1991 - AZ: III ZR 136/89
BGH - 17.01.1991 - AZ: III ZR 194/89
BGH - 17.01.1991 - AZ: III ZR 29/90
BGH - 07.03.1991 - AZ: III ZR 84/90
BGH - 23.04.1991 - AZ: VI ZR 281/90
BGH - 28.05.1991 - AZ: VI ZR 331/90
nachfolgend
BGH - 11.06.1991 - AZ: VI ZR 321/90
BGH - 25.06.1991 - AZ: VI ZR 330/90
BGH - 25.06.1991 - AZ: VI ZR 344/90
BGH - 29.10.1991 - AZ: VI ZR 91/91
BGH - 12.11.1991 - AZ: VI ZR 196/91
BGH - 29.01.1992 - AZ: VIII ZR 92/91
BGH - 18.02.1992 - AZ: VI ZR 194/91
BGH - 26.05.1992 - AZ: VI ZR 306/91
BGH - 22.09.1992 - AZ: VI ZR 347/91
BGH - 11.11.1992 - AZ: VIII ZR 84/92
BGH - 17.11.1992 - AZ: VI ZR 20/92
BGH - 15.12.1992 - AZ: VI ZR 87/92

Prozessführer

1. L. L.-B.,
vertreten durch den leitenden Direktor H., S. Straße 1, D.,

2. Wolfgang S., U. Weg, B.-A.,

Prozessgegner

Land Niedersachsen,
vertreten durch den Oberkreisdirektor des Landkreises Hameln-Pyrmont, Kreishaus, Hameln,

In dem Rechtsstreit
hat der VI. Zivilsenat des Bundesgerichtshofes
durch den Vorsitzenden Richter Dr. Steffen
und die Richter Dr. Macke, Dr. Lepa, Bischoff und Dr. v. Gerlach
am 11. Juni 1991
beschlossen:

Tenor:

Die Revision der Beklagten gegen das Urteil des 6. Zivilsenats des Oberlandesgerichts Hamm vom 23. August 1990 wird nicht angenommen.

Die Beklagten tragen die Kosten des Revisionsverfahrens (§ 97 Abs. 1 ZPO).

Gründe

1

Die Rechtssache hat keine grundsätzliche Bedeutung. Die Revision hat im Endergebnis auch keine Aussicht auf Erfolg (vgl. § 554 b Abs. 1 ZPO in der Auslegung des Beschlusses des BVerfG vom 11. Juni 1980 - 1 PBvU 1/79 - NJW 1981, 39). Die mit der der Beschäftigung des Geschädigten in einer Behindertenwerkstätte verbundenen Kosten dienen der Aktivierung seiner verbliebenen Arbeitskraft (s. auch § 54 Abs. 3 SchwBG: "Mindestmaß wirtschaftlich verwertbarer Arbeitsleistung") und in diesem Sinne der Wiederherstellung eines dem früheren Lebenszuschnitt möglichst nahekommenden Zustands. Sie stellen sich deshalb insgesamt als materieller Schaden dar. In Bezug auf den hier ausschließlich die Vergangenheit betreffenden Zahlungsanspruch wirken sich die Unterschiede zwischen § 843 und §§ 249 ff. BGB nicht aus, weil die Kosten für die Beschäftigung in der Behindertenwerkstätte nach beiden Berechnungsarten erstattungsfähig sind. Für die Zukunft wird die Art der Schadensberechnung durch den Feststellungsausspruch des Berufungsgerichts nicht festgelegt (vgl. - zu einer verwandten Fragestellung - bereits RG LZ 1925, 40). Allgemein wird durch § 843 BGB die konkrete Schadensberechnung nach §§ 249 ff. BGB nicht verdrängt oder eingeschränkt (vgl. Senatsurteil vom 6. Juni 1989 - VI ZR 66/88 - VersR 1989, 857).

Streitwertbeschluss:

Streitwert: 36.063 DM

Dr. Steffen
Dr. Macke
Dr. Lepa
Bischoff
Dr. v. Gerlach